Phương đẩy cửa vào nhà lúc tám giờ tối.

Mười hai tiếng ca trực ở Nhi Đồng 1 vừa qua như một cơn ác mộng dài. Ba đứa trẻ sốt cao, hai ca cấp cứu, một em bé khóc suốt từ chiều đến tối. Bây giờ vai Phương nặng như có ai đó đặt một túi gạo lên đó. Chân bước lên bậc thang cũng chậm như nước rút mùa khô.

Mùi hương nhang thoang thoảng từ phòng khách.

Phương dừng lại.

Bà Sương đang quỳ trước bàn thờ, tay cầm khăn trắng lau từng bông sen đồng. Ánh đèn vàng rơi xuống mái tóc bạc của bà, tạo thành một vầng sáng mỏng manh. Bà lau chậm rãi, cẩn thận, như đang chạm vào thứ gì đó thiêng liêng hổng thể vội vàng.

Phương đứng im.

Bà chưa bao giờ quen với cảnh này. Bốn năm rồi, nhưng mỗi lần nhìn thấy bàn thờ trong phòng khách, Phương vẫn cảm thấy mình như người đứng ngoài. Một người khách trong chính ngôi nhà mình đang sống.

"Con về rồi à?"

Giọng bà Sương nhẹ nhàng, hổng quay lại.

Phương gật đầu, rồi nhớ ra bà hổng nhìn thấy. "Dạ, con về rồi ạ."

"Mệt lắm hả con?"

"Dạ... hơi mệt."

Bà Sương đặt khăn xuống, đứng dậy. Bà xoay người, nhìn Phương với ánh mắt khó đoán. "Năm nay Tết, con có về quê An Giang với gia đình hổng?"

Câu hỏi làm Phương giật mình.

Mỗi năm đến Tết là bà hỏi câu này. Và mỗi năm Phương đều trả lời mơ hồ, kiểu trả lời an toàn nhất có thể.

"Con... con chưa biết ạ. Tùy ca trực của con."

Bà Sương gật đầu chậm rãi. "Ừ. Tùy con."

Nhưng cách bà nói "tùy con" hổng giống như đang đồng ý. Giống như đang nói: "Thì cứ tùy, nhưng mẹ biết con hổng muốn về."

Phương cúi đầu. "Con lên thay đồ ạ."

"Ừ."

Phương bước lên cầu thang, từng bước một, cảm giác như có ai đó đang nhìn theo sau lưng. Bà hổng cần quay lại để biết bà Sương vẫn đứng đó, nhìn con dâu mình với ánh mắt đầy suy tư.

---

Phòng ngủ tầng hai vắng lặng.

Tuấn chưa về. Anh hay về muộn những ngày này. Công việc ở công ty kiến trúc bận, anh nói vậy. Nhưng Phương biết có một phần lý do khác. Anh tránh. Tránh không khí căng thẳng âm thầm trong nhà. Tránh những câu hỏi bà Sương hổng hỏi thẳng nhưng vẫn treo lơ lửng trong không khí.

Phương cởi áo blouse trắng, treo lên móc sau cửa. Bà nhìn xuống đôi tay mình. Mùi cồn khử trùng vẫn còn đọng lại trên da. Bà rửa tay ba lần rồi nhưng mùi đó vẫn hổng chịu tan.

Ánh mắt Phương rơi lên bàn trang điểm.

Tượng Đức Mẹ Maria đứng đó, cao chừng hai mươi phân, màu trắng ngà. Đức Mẹ dang tay, khuôn mặt hiền từ, nhìn xuống với vẻ thương xót vô bờ. Phương đặt tượng đó lên bàn từ ngày đầu tiên chuyển vào nhà này. Một cách để nhắc nhở bản thân mình vẫn còn đó. Vẫn còn là Phương. Vẫn còn là người con gái lớn lên với tiếng chuông nhà thờ mỗi sáng Chủ nhật.

Nhưng đôi khi bà tự hỏi liệu Đức Mẹ có nghe được lời cầu nguyện của mình hổng, khi ngay tầng dưới, hương khói đang bốc lên từ bàn thờ tổ tiên.

Hai thế giới.

Một mái nhà.

Phương thở dài, cởi quần âu, thay bộ đồ nhà.

---

Tuấn về lúc chín giờ.

Tiếng chìa khóa mở cửa vang lên, rồi giọng anh từ tầng dưới: "Mẹ ơi, con về rồi ạ."

Phương ngồi trên giường, nghe giọng bà Sương trả lời: "Ừ, về rồi à? Ăn cơm chưa?"

"Dạ, con ăn rồi ạ."

Im lặng.

Phương đợi, nhưng Tuấn hổng hỏi "Phương đâu?" như bà mong đợi.

Tiếng bước chân anh lên cầu thang, chậm rãi, nặng nề.

Cửa phòng mở ra. Tuấn bước vào, cởi cà vạt, mặt mệt mỏi. Anh nhìn Phương, gượng cười. "Em về sớm hơn anh à?"

"Anh về muộn hơn em."

Tuấn gật đầu, treo cà vạt lên móc. "Hôm nay họp dự án đến tối."

Phương hổng nói gì. Bà biết Tuấn hổng nói dối, nhưng cũng hổng nói hết sự thật. Anh có thể về sớm hơn nếu muốn. Nhưng anh chọn ở lại công ty, chọn tránh những bữa tối im lặng ở nhà.

"Mẹ hỏi em về quê Tết năm nay hổng."

Tuấn dừng lại. Anh quay người, nhìn Phương. "Mẹ hỏi vậy à?"

"Ừ."

"Em trả lời sao?"

"Em nói tùy ca trực."

Tuấn thở dài. Anh ngồi xuống mép giường, chà tay lên mặt. "Mỗi năm một lần. Em biết mẹ mong lắm."

"Anh cũng biết em hổng thể đi."

Tuấn im lặng.

Phương nhìn chồng mình. Anh là người tốt. Anh yêu bà. Nhưng anh yếu. Yếu trong những tình huống như thế này, khi phải đứng giữa mẹ và vợ, anh chọn cách im lặng. Cách an toàn nhất. Cách hổng làm ai tổn thương, nhưng cũng hổng giải quyết được gì.

"Anh hổng nói gì với mẹ à?"

"Nói gì giờ? Nói rằng vợ anh theo đạo Công giáo, hổng thể về quê làm lễ tổ tiên à?"

Giọng Tuấn mệt mỏi, hổng giận dữ. Chỉ mệt mỏi.

Phương cắn môi. Bà biết anh hổng cố ý. Nhưng những lời như vậy vẫn đâm vào tim bà như những mũi kim nhỏ.

"Em hổng bắt anh chọn."

"Anh biết. Nhưng sao em hổng thể... linh hoạt một chút?"

Phương nhìn Tuấn. "Linh hoạt nghĩa là sao? Quỳ trước bàn thờ? Thắp hương? Làm những điều em hổng tin?"

Tuấn lắc đầu. "Em đừng nói vậy. Anh hổng bắt em làm gì cả. Anh chỉ..."

Anh dừng lại.

Phương đợi, nhưng Tuấn hổng nói tiếp.

Cuối cùng anh đứng dậy, bước vào phòng tắm, đóng cửa lại.

Tiếng nước chảy vang lên.

Phương ngồi im trên giường, nhìn tượng Đức Mẹ trên bàn trang điểm. Bà muốn cầu nguyện, nhưng hổng biết cầu nguyện điều gì. Xin Chúa giúp bà mạnh mẽ hơn? Xin Chúa giúp bà Sương hiểu? Xin Chúa giúp Tuấn đứng về phía bà?

Tất cả đều có vẻ ích kỷ.

---

Bữa tối hôm đó im lặng như tờ giấy ăn sáng mỏng manh.

Bà Sương nấu canh chua, cá kho, rau luộc. Những món ăn đơn giản, quen thuộc. Bà đặt cơm lên bàn, ngồi xuống, múc cơm cho mình.

Phương ngồi đối diện. Tuấn ngồi giữa hai người.

Ba người ăn. Hổng ai nói gì.

Tiếng thìa chạm bát vang lên đều đặn. Tiếng nhai. Tiếng nuốt.

Phương ăn nhanh. Bà muốn bữa tối này kết thúc sớm. Muốn trốn lên phòng, đóng cửa lại, để bản thân được thở ra.

Bà Sương ăn chậm. Bà gắp từng miếng rau, từng miếng cá, nhai kỹ. Đôi khi bà nhìn lên, nhìn con dâu mình, rồi lại cúi xuống. Ánh mắt bà buồn, nhưng hổng giận dữ. Chỉ buồn. Buồn kiểu như người đang nhìn thứ gì đó mình yêu quý nhưng hổng thể chạm tới.

Tuấn ăn im lặng. Anh hổng nhìn ai. Chỉ nhìn xuống bát cơm của mình, gắp, nhai, nuốt. Như một cỗ máy.

"Con ăn thêm canh đi."

Bà Sương múc canh cho Phương.

Phương giật mình. "Dạ, cảm ơn mẹ."

Bà Sương gật đầu. "Làm việc vất vả, phải ăn cho đủ chất."

"Dạ."

Im lặng lại trở về.

Phương uống canh. Vị chua ngọt lan trên đầu lưỡi. Bà biết bà Sương nấu ngon. Bà biết bà Sương chăm sóc con dâu bằng cách nấu những món ăn như thế này. Nhưng mỗi miếng ăn Phương nuốt xuống đều nặng như cục đá trong họng.

Vì bà biết.

Bà biết bà Sương đang chờ đợi.

Chờ đợi một ngày con dâu mình sẽ hiểu. Sẽ chấp nhận. Sẽ cúi đầu trước bàn thờ tổ tiên, thắp nén hương, làm tròn bổn phận một người con dâu trong gia đình này.

Nhưng ngày đó sẽ hổng bao giờ đến.

Phương biết vậy.

Và có lẽ, sâu thẳm trong lòng, bà Sương cũng biết.

---

Đêm khuya, Phương nằm trên giường, mắt mở.

Tuấn đã ngủ. Anh ngủ say, thở đều. Anh ngủ dễ, kiểu người hổng mang nhiều gánh nặng trong đầu.

Phương ghen tị với điều đó.

Bà nhìn lên trần nhà. Bóng tối bao phủ. Chỉ có ánh đèn đường lọt qua rèm cửa, tạo thành những vệt sáng mờ nhạt trên tường.

Tiếng thở dài vang lên từ tầng dưới.

Phương giật mình.

Bà Sương.

Bà chưa ngủ.

Phương nằm im, lắng nghe. Tiếng bà Sương di chuyển trong phòng khách. Tiếng dép lê lách cách trên sàn gạch. Tiếng gì đó được đặt xuống. Rồi im lặng.

Phương nhắm mắt.

Bà biết chuyện gì đó sắp đến.

Có thể hổng phải ngay hôm nay. Có thể hổng phải ngày mai. Nhưng nó sẽ đến. Như cơn mưa mùa nào cũng đến, dù trời có cố giữ mây lại.

Phương thở ra, từ từ, cố gắng thả lỏng vai.

Nhưng giấc ngủ hổng chịu đến.

---

Sáng hôm sau, Phương dậy sớm.

Bà Sương đã thức từ lâu. Mùi cà phê phin thoang thoảng từ bếp. Phương rửa mặt, thay đồ, đi xuống.

Bàn ăn đã được dọn dẹp sạch sẽ. Một tách cà phê đen đặt sẵn cho Phương. Bên cạnh là một chiếc bánh mì nướng.

Nhưng thứ khiến Phương dừng lại hổng phải cà phê hay bánh mì.

Là tờ lịch Tết.

Đặt ngay giữa bàn. Một tờ lịch bloc màu đỏ, in hình cành đào. Ngày 28 tháng Chạp được khoanh tròn bằng bút đỏ.

Dưới đó, một dòng chữ viết tay, nét chữ của bà Sương:

"Ngày lau dọn bàn thờ tổ tiên."

Phương đứng im.

Tay bà run nhẹ.

Bà Sương hổng ở trong bếp. Hổng ở phòng khách. Bà đã ra chợ từ sớm.

Nhưng thông điệp đã được để lại.

Rõ ràng. Hổng thể nhầm lẫn.

Phương nhìn tờ lịch, rồi nhìn lên bàn thờ trong phòng khách.

Hương khói vẫn bốc lên, mỏng manh, êm dịu.

Nhưng với Phương, nó nặng như một lời thách thức.

Bà cầm tách cà phê, uống một ngụm.

Đắng.

Đắng như những gì đang chờ đợi phía trước.